ÜRETİM Düzenleme Tarihi : 03 Kasım 2020 08:05 Haber Girişi : 03 Kasım 2020 08:08

Macaristan sıkıntı yaratıyor

Macaristan sıkıntı yaratıyor

İhracat artıyor ama çıkış bulamıyor!

Pandemi sonrası yaşanan daralmaları aşan Türkiye'nin ihracatı yükselişe geçti. Ancak bu kez de artan yük, sınır kapılarındaki yoğunluğa ve geçiş prosedürlerine takıldı.

Türkiye’nin artan ihracatı taşımacılıkta yeni kriz yarattı. Hem karayolunda hem de denizyolunda mallar sınır kapılarında ve gümrüklerde yığıldı. Karayolunda geçiş belgeleri tükendiği için yüzlerce TIR sınırda beklerken, denizyolunda ise boş konteyner ve gemi bulma sıkıntısı yaşıyor. Tüm bu sorunlar nedeniyle navlundaki artış bazı hatlarda yüzde 30’a kadar çıktı.

Avrupa’ya çıkışa Macar engeli

İhracat taşımalarında şu anda en büyük sorunlardan biri geçiş belgeleri konusunda yaşanıyor. Nakliyecinin yıllardır kanayan yarası haline gelen geçiş belgesi sorunu ihracatın arttığı bu dönemde büyük kaos yarattı. Başta Macaristan olmak üzere bazı ülkelere geçiş belgeleri tükendiği için yüzlerce TIR sınır kapılarında içlerindeki mallarla bekliyor.

Sektör yetkilileri Macaristan geçiş belgeleri tamamen tükendi dediler. Macaristan, Almanya gibi en önemli ihracat pazarlarımıza transit geçiş ülkesi konumunda. Bu nedenle bu ülkeye yönelik geçiş belgelerinin tükenmiş olması milyarlarca dolarlık ihracat yükü için büyük tehdit oluşturuyor. Macaristan için yıllık 100 bin transit geçiş belgesine ihtiyaç var. Ancak sadece 36 bin adet geçiş belgesi veriliyor. Bu yıl belgeler erken tükendi. Ancak bu yıl Macaristan yeni belge göndermiyor. Dolayısıyla yüzlerce TIR kapıda Avrupa’ya gitmek için bekliyor. Bir TIR ile ortalama 60 bin dolarlık mal taşınıyor. Bu rakam TIR’ların beklemesinin Türkiye ekonomisi için ne derece büyük bir kayıp olduğunu ortaya koyuyor. Diğer yandan Macaristan’a yıllık 3 bin adet olan ikili geçiş belgeleri de tükenmiş durumda.

Alternatif güzergah süreyi 4 gün uzatıyor

Bazı nakliyeciler Macaristan’ı by-pass ederek karayolundan Almanya’ya gitmek için Romanya-Moldovya-Ukrayna-Polonya güzergahını tercih ediyor. Ancak bu rota hem zaman hem de maliyet kaybı anlamına geliyor. Nakliyecilerin verdiği bilgiye göre bu güzergahtan Almanya’ya gidiş, süreyi 4 gün, maliyeti ise 600 dolara yakın artırıyor.

Kapılarda kapasite sorunu büyüyor

İhracat malını taşıyan TIR’lar kapılarda sadece geçiş belgesi yüzünden beklemiyor. Geçtiğimiz haftalarda büyük gündem yaratan Kapıkule’de Randevulu Sanal Sıra Sistemi’nin (RSS) yarattığı kriz çözülmüş olsa da sınır kapılarındaki kapasite sorunu artıyor. Günlük maksimum bin 200 TIR geçişinin yapıldığı kapıların Türkiye’nin ihracat yükündeki artışa paralel acilen 2 bine çıkarılması bekleniyor.

Lojistikte sadece karayolunda değil, denizyolunda da büyük sıkıntılar yaşanıyor. Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) yetkililerinin aktardığına göre, deniz taşımacılığında Avrupa aktarmalı gemilerde yığılma olduğu için, aktarma yükleri alınmıyor. Örneğin Alman konteyner şirketi Hamburg Süd, bu nedenle bazı gemilerinde Güney Amerika yükü almıyor. Sadece Avrupa’ya gidecek yükleri alarak gemiyi kapatıyor. UTİKAD yetkilileri, tüm dünyada benzer ekipman ve yer problemi olduğunu ifade ederek, büyük ekonomiye sahip ülkelerde bu tür sıkıntıların daha az yaşandığını, çünkü giden gemilerin daha büyük olduğunu söylüyor.

UTİKAD yetkilileri konuyla ilgili şu bilgileri verdi: “Hatlar sürekli Pire’den Mısır’dan boş ekipman çekmeye çalışıyor ancak yeterli sayıda gelemeyebiliyor. Özellikle özel ekipman daha da sıkıntılı hale geldi.”